Acrylaat en polycarbonaat bewerkingen

Voorbereiding

Bescherming tijdens het transport: Bij verspanende bewerking is het zinvol de beschermende folie als bescherming tegen krassen tot en met de laatste fase op de plaat te laten zitten. Als dat niet mogelijk is, verdient het de aanbeveling zacht en schoon materiaal (bv. vilt) als onderlaag te gebruiken.

Aftekenen: Het aftekenen geschiedt met potlood of een watervaste viltstift op de beschermende folie. Tekent men direkt op de plaat af, dan moet een glaspotlood worden gebruikt.

Kraspennen kunnen alleen op plaatsen worden gebruikt die later wegvallen of niet zichtbaar zijn. Zeer voorzichtig zijn met met het gebruik van een center, alleen als het centerpunt later wegvalt of doorboord wordt.

Voor het gebruik van machines dient u de arbo omstandigheden in acht te nemen; opgeruimde werkplaats, op alle machines de juiste veiligheids en beschermingsmiddelen, personen die machinale bewerkingen uitvoeren moeten 18 jaar of ouder zijn, bij verpanende werkzaamheden altijd oogescherming en gehoorbescherming dragen.

Zagen

Geschikte zagen zijn: 

• Tafelcirkelzagen
• Handcirkelzagen met niet gezette zaagbladen

Bij zaagbladen van hardmetaal neemt men een zogenaamd veeltandig zaagblad. Bij HSS-cirkelzaagbladen dient de tandsteek ongeveer 5mm te zijn, bij HM-cirkelzaagbladen ca. 13mm. Altijd goed geslepen zaagbladen gebruiken, die uitsluitend voor acrylaat en/of polycarbonaat gebruikt worden.

• Decoupeerzagen
• Lintzagen
• Figuurzagen

Omdat hun zaagbladen meestal gezet zijn kunnen met deze zagen geen erg goede snijkanten verkregen worden. Daarom uitsluitend nieuwe of zeer nauwkeurig geslepen, scherpe zaagbladen gebruiken en door de zaagsnelheid en verandering van voeding de juiste zaagvoorwaarden scheppen.

• Ritsmes (voor krassen acrylaat)

Zagen met hand- en tafelcirkelzagen:

1. Bij acrylaat moet het zaagblad nauwelijks, bij polycarbonaat 40mm boven de plaat uitsteken.
2. Met aanslag werken.
3. Platen met draaiende zaag voorzichtig inzagen.
4. Letten op een nauwkeurige doorvoer en het materiaal vlak houden.
5. Het materiaal zodanig vastzetten dat het niet kan klapperen.
6. Zagen met een gelijkmatige doorvoersnelheid.
7. Acrylaat, met name geextrudeerde kwaliteit, koelen met perslucht (geen olie oid).

Zagen met decoupeerzaag:

1. Altijd met een lopende machine met zagen beginnen.
2. Zaagschoen stevig op de beschermende folie van de plaat zetten.
3. Gemiddelde snijsnelheid instellen, slingeruitslag op nul.
4. De gemiddelde doorvoersnelheid kiezen.
5. Acrylaat, met name geextrudeerde kwaliteit, koelen met perslucht (geen olie oid).

Zagen met lint- en kleine figuurzagen:

1. Zijn uitsluitend te gebruiken tot een dikte van 4mm.

Afbreken door inkrassen:

1. Is alleen mogelijk bij acrylaat platen tot een dikte van ca. 3mm en een lengte van ca. 500mm.
2. Plaat verschillende malen inkrassen (dikte in mm= aantal keren krassen).
3. Mes met speciale snede gebruiken.
4. Plaat op de rand van de tafel afbreken.
5. De afgebroken kanten die vervolgens gelijmd moeten worden, moeten op een vlakke ondergrond rechthoekig nat worden geslepen.

Boren

Boren die voor acrylaat geschikt zijn:

• Alle kegelboren alsmede de gebruikelijke spiraalboren met een tophoek van 60 à 90°; de spaanhoek resp. beide snijkanten moeten worden afgevlakt zodat de boor niet snijdt maar schaaft.
• Verzinkboren, speciaal voor het verwijderen van bramen.
• Meertrapsboren.

Boren die voor acrylaat gebruikt zijn, indien mogelijk niet meer voor andere materialen gebruiken.

Boren die voor polycarbonaat geschikt zijn:

• Alle in de handel verkrijgbare metaalboren met normale slijphoek.

Bij het boren dient men op het volgende te letten:

1. Indien mogelijk een boorstandaard gebruiken.
2. Is het boorgat dieper dan 5mm dan met water of perslucht koelen.
3. Bij diepe boorgaten de boor meerdere malen luchten, het beste is dit per mm te doen.
4. De juiste snijsnelheid en de juiste voeding herkent men aan gladde, samenhangende spaanders.
5. Bij het opzetten van de boor en kort voordat men de plaat doorboort de voeding terugbrengen.
6. Voor het maken van gaten met een doorsnede tot 60mm is een gatenzaag geschikt. Middelpunt eventueel met een geschikte boor voorboren. Koelen met water of perslucht.
7. Draadsnijden geschiedt met in de handel verkrijgbare tappen.

Bij polycarbonaat geen snijolie gebruiken. Er bestaat dan grote kans op breken door kerfwerking! Men doet er verstandig aan deze bevestigingswijze alleen dan te kiezen als er geen andere mogelijkheid (lijmen, klemmen, ed.) is.

Draaien

De spaanhoek voor acrylaat bedraagt 0 tot 4°. Voor polycarbonaat 5 tot 10°. Snijsnelheid ca. 250m/min. Het beste oppervlak bereikt men door het gebruik van:

• Een beitel met een grote puntradius.
• Een hoge snijsnelheid.
• Een lage voeding.

De snijvoorwaarden zijn optimaal als er samenhangende spaanders ontstaan.

Frezen

Voor acrylaat en polycarbonaat zijn geschikt:

• Alle in de handel zijnde universeel-, tafel-, boven en copieerfrezen.
• Machines voor doe-het-zelvers uitsluitend in combinatie met boorstandaard en aanslag gebruiken.
• Alle frezen met een fijne vertanding of frezen met een grove vertanding, maar met een hoge omtreksnelheid.
• Voor graveren kunnen ook tandfrezen met een buigzame as worden gebruikt.

Vijlen, schuren en schrappen

Voor het vijlen zijn alle normale vijlen en niet al te grove raspen geschikt. Acrylaat kan ook met een schraapstaal worden bewerkt. Voor het schuren zijn alle band-, roterende- en trillende schuurmachines geschikt; ook kan het materiaal met de hand worden geschuurd. Snijkanten van acrylaat worden met een schraapstaal gladgemaakt. Bij het inklemmen van het werkstuk moet het materiaal met een zachte stof (vilt) tegen beschadigingen worden beschermd, ook al biedt de folie extra bescherming. Bij het inklemmen erop letten dat het materiaal slechts weinig uitsteekt.

Het is zinvol om bij het schuren in drie fasen te werken:

1. Grof, met korreling 60, droog of nat.
2. Middel met korreling 220, droog of nat.
3. Fijn met korreling 400 à 600 nat.

Het verdient de aanbeveling polycarbonaat uitsluitend met fijnkorrelig schuurpapier te bewerken. De van een toplaag voorziene zijde van polycarbonaatplaten (UV bestendig, Heatstop e.d.) mag niet worden geschuurd. Het fijnschuren dient altijd nat te geschieden. Sporen van eerdere bewerkingen mogen niet meer te zien zijn.

Bij machinaal schuren het werkstuk niet te lang en vast aandrukken; door de hoge wrijvingswarmte kunnen er namelijk spanningen en beschadigingen van het oppervlak optreden.

Polijsten

De kanten en het oppervlak van acrylaat platen kunnen gemakkelijk worden gepolijst. Dit is bij polycarbonaat moeilijker; het polijsten van het oppervlak is hierbij bijna onmogelijk. De zijde van de UV-laag van polycarbonaat platen mag niet worden gepolijst.

Alleen met zeer zachte stof werken (vilt, poetslappen, ed.). Voor acrylaat en polycarbonaat polijstpasta gebruiken die het materiaal niet aantasten. 

Het polijstmiddel op de stof waarmee men polijst, aanbrengen, waarna machinaal gepolijst kan worden. Daarbij hoge wrijvingswarmte vermijden. Polijsten met de hand is mogelijk maar zeer arbeidsintensief.

Monteren en inbouwen

Inbouw van vlakke platen:

Bij de inbouw moet rekening worden gehouden met het uitzetten van de platen door warme en vocht, acrylaat ca. 5mm per meter lengte en polycarbonaat ca. 3mm per meter lengte. Om die reden komst boren en vastschroeven pas op de tweede plaats. Klemmontage geniet de voorkeur. Schroeven mogen slecht zo vastegedraaid worden dat de plaat nog kan uitzetten.

Inbouwen in ramen van hoet, metaal of kunststof:

• Eraan denken dat de plaat kan uitzetten.
• Rekening houden met de diepte van de sponning van het raam.
• De juiste plaatdikte kiezen.

Bij het vastzetten van platen met een dikte van 4mm of meer profielen gebruiken met een EPDM rubber zodat de plaat kan krimpen en uitzetten zonder de constructie te vervormen. Dicht ingekleurde platen kunnen ook met een dubbelzijdige tape vastgezet worden. Voor het inbouwen van spiegels dient met speciale kitten toe te passen voor spiegels.

Omvormen

Verwarmen: Alle vlakke platen van acrylaat en polycarbonaat zijn geschikt om te worden omgevormd. Het is zinvol om de beschermfolie voor het omvormen te verwijderen om verbranding van de folie te voorkomen. De omvormtemperatuur bedraagd voor acrylaat ca. 160°C en voor polycarbonaat ca. 210°C. Bij gedeeltelijke verwarming gebruikt met als warmtebron: Een verwarmingsplaat (kookplaat oid.), infraroodstralers of gloeidraad.

Voor verwarming van de gehele plaat gebruikt men als warmebronnen: ovens, bakovens en alle voor grote oppervlaktes geschikte machines. De verwamingstijd is afhankelijk van de dikte van het materiaal. Vanaf 4mm moet het materiaal aan beide zijden worden verwarmd. De te verwarmen plaat op een vlakke, niet glanzende, ondergrond leggen en voorkomen dat de plaat in direkt contact komt met het verwarmingselement. Het materiaal tijdens het verwarmen observeren; oververhitting moet voorkomen worden.

Voorbereiding: Indien gewenst de snijkanten voor omvormen polijsten. Polycarbonaat kan evenals acrylaat worden afgekant. Het heeft echter de neiging blaasjes te vormen als het niet wordt voorgedroogd. Aanbevolen wordt het polycarbonaat 8 tot 12 uur voor te drogen bij een temperatuur van 120°C. Het materiaal moet worden omgevormd voordat de blaasjes in de randzone verschijnen. Polycarbonaat platen zijn ook koud af te kanten met een kantbank.

Omvormen: Direkt na het verwarmen wordt het werkstuk gevormd en met de hand of met behulp van een mal of luchtsteun in de gevormde stand houden tot het is afgekoeld. Voor het omvormen mogen geen bijzondere krachten worden aangewend. Bij polycarbonaat platen moet niet naar een hoge omvormradius worden gestreefd daar de UV-laag dan te dun wordt. Bij het afkanten wordt aanbevolen om de hoek iets door de haak te halen daar deze weer iets terug komt. Bij korte stroken moet de gehele plaat worden verwarmd om kromtrekken te voorkomen. Het verdient de aanbeveling om mallen met handschoenstof te bespannen om afdrukken van de mal in het materiaal te voorkomen. Tevens is gebruik van een spanraam aan te bevelen om een goed eindresultaat te krijgen.Bij gecompliceerde omvormingen is een vormstation nodig met een positieve en een negatieve vorm; Tussen deze beide vormen wordt de verwarmde plaat dan ingeklemd. Andere omvormmogelijkheden, welliswaar gepaard gaande met hoge kosten, zijn dieptrekken en blazen. Na het omvormen kunnen acrylaat en polycarbonaat platen verder bewerkt worden.

Lijmen

Lijmen met oplosmiddel- en reactielijmen: acrylaat lijmt met het eenvoudigst met acrifix 117 en kleurloos materiaal het veiligst met acrifix 192 , dat direkt uit de tube kan worden aangebracht, een vullende werking heeft en door UV-licht van daglicht of TL-verlichting uithardt. Het lijmen van gepolijste kanten is niet mogelijk voordat het werkstuk is uitgegloeid. Anders het werkstuk eerst lijmen en dan polijsten.

Polycarbonaat is gemakkelijk te lijmen met acrifix 118. Deze waarop lijm moet worden aangebracht in acrifix 118 dompelen, delen samenvoegen en belasten.

Voor het beste resultaat dient u de te verlijmen platen eerst te ontladen zodat er geen statische lading meer aanwezig is. Dit kan met een anti-statisch luchtpistool. Met kan voor het lijmen zelf een injectiespuit of een spuitflesje gebruiken. Tijdens het lijmen goed ventileren.

Reinigen

Acrylaat en polycarbonaat hebben een niet-poreus oppervlak, waar nauwelijks vuil aan hecht. Stoffige delen worden met water, een zachte doek of spons schoongemaakt. Nooit droogwrijven ivm. krassen. Om het materiaal grondig te reinigen verdient het de aanbeveling een speciale anti-statische kunststofreiniger te gebruiken.

Prijspocket opvragen.

Vorige pagina

Informatie opvragen, klik hier:

© 1984-2005, Mecolin B.V.